Θεοδόσης Πιερίδης

(1908-1968)

Ο Θεοδόσης Πιερίδης γεννήθηκε το 1908 στο Τσέρι, το χωριό της μητέρας του Μαρίτσας. Ο  πατέρας  του  Φίλιππος  καταγόταν από το Δάλι.  Ήταν αδελφός του γνωστού βραβευμένου  πεζογράφου Γεωργίου Φιλίππου-Πιερίδη.

Μεγάλωσε στην Ηλιούπολη του Καΐρου, όπου και τελείωσε το Εμπορικό της Αμπετείου Σχολής και το Γαλλικό Λύκειο.

Από πολύ νέος έταξε τον εαυτό του σε δυο σκοπούς, την ποιητική δημιουργία και  την  κοινωνική  προοδευτική  δράση.  Εργάστηκε  ως  υπάλληλος  στον  τραπεζικό και δημόσιο τομέα.  Το 1935 έγινε μέλος των Essayists(Δοκιμιογράφοι, μελετητές),  ενός προοδευτικού ομίλου νέων του Καΐρου.   Οι  Essayists  έδιναν  διαλέξεις, εξέδιδαν λογοτεχνικό περιοδικό στη γαλλική γλώσσα και οργάνωναν  συναντήσεις εξεχουσών προσωπικοτήτων του πνεύματος και της τέχνης.

Το 1936 ο Θ. Πιερίδης νυμφεύτηκε  την Αλεξάντρα Κουτσουμπού.

Ανέπτυξε  ενεργό δράση στη διεθνή Ειρηνιστική  Ένωση που ιδρύθηκε  λίγο πριν  από την έναρξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και στον  Ελληνικό Απελευθερωτικό Σύνδεσμο (ΕΑΣ) Αιγύπτου.

Το  1947  εγκαταστάθηκε  στην  Αμμόχωστο  και   δούλεψε  ως  συνεργάτης  της   εφημερίδας   Δημοκράτης,  ενώ η περίοδος 1949-1952  τον  βρίσκει  στο  Παρίσι να  σπουδάζει Γαλλική Φιλολογία και  Ιστορία του Πολιτισμού.

Από το 1952 και για μια δεκαετία έζησε σε σοσιαλιστικές χώρες της Ευρώπης,  έχοντας μόνιμη διαμονή στο Βουκουρέστι.  Το 1962,  επέστρεψε στην ανεξάρτητη  πια Κύπρο, όπου και ασχολήθηκε με τα πνευματικά ζητήματα του τόπου  και  τη   δημοσιογραφία,  συνεργαζόμενος  με  την εφημερίδα  "Χαραυγή"  και  το λογοτεχνικό  περιοδικό  "Νέα  Εποχή".  Το σχολικό  έτος 1963-64  δίδαξε τη  γαλλική  γλώσσα  στην Παγκύπρια  Ακαδημία Θηλέων στη Λευκωσία.

Απεβίωσε στις 23.01.1968  στο  Βουκουρέστι,  έπειτα από εξάμηνη νοσηλεία του εκεί, και τάφηκε στη Λευκωσία.

Ο αδελφός του Γεώργιος Πιερίδης επιμελήθηκε την έκδοση των άπαντων του σε δύο τόμους, οι οποίοι  εκδόθηκαν το 1976. Στον πρώτο τόμο περιέχεται όλο το έργο του  Θ. Πιερίδη που είχε εκδοθεί πριν από το θάνατό του και στο δεύτερο όλο το έργο που παρέμενε έως τότε ανέκδοτο.

Ο κατάλογος των έργων του Θεοδόση Πιερίδη περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τις ποιητικές συλλογές "Ξέρουμε κι εμείς να τραγουδούμε" (1937), "Ύμνος στην  Αθήνα του Δεκέμβρη" (1945),   "Κυπριακή Συμφωνία" ( α’  έκδ. 1956,  β’  έκδοση  ξαναδουλεμένη 1956 και  γ΄ 1968 και με μετάφραση στα ρουμάνικα το 1959),   "Ονειροπόληση στα τείχη της Αμμοχώστου" (α’  έκδ. το 1965 και β’ το 1966), " Ένας  ξένος ποιητής σεριανά στο Βουκουρέστι" (εκδόθηκε  σε  ρουμάνικη  μετάφραση  το  1961στο Βουκουρέστι) κ.ά.  Ο Θ. Πιερίδης εξέδωσε ακόμη τη μελέτη "Ο ακριτικός  κύκλος της Κύπρου"  και απέδωσε στα ελληνικά την Ειρήνη του Αριστοφάνη.

Η  σφραγίδα του Θεοδόση Πιερίδη έμεινε ανεξίτηλη στα πνευματικά δρώμενα του   Βουκουρεστίου, κατά την εποχή του 1960.  Από το 1958 ως το 1962 έδινε στη  ραδιοφωνική  εκπομπή   "Η φωνή της Αλήθειας" δυο φορές τουλάχιστον τη βδομάδα, ένα σοβαρό σχόλιο πάνω σε πνευματικά, λογοτεχνικά, πολιτικά και  πολιτιστικά θέματα.  Κατά  την παραμονή του στο  Βουκουρέστι αρθρογραφούσε στα  γαλλικά για τον  Αριστοφάνη, μετέφερε επίσης στη γαλλική γλώσσα ποίηση του  Γιάννη Ρίτσου  και  έδωσε  διαλέξεις  πάνω  σε  λογοτεχνικά θέματα.  Αξίζει να αναφερθεί πως στη Φιλοσοφική Σχολή του Βουκουρεστίου, έδωσε μια ενδιαφέρουσα διάλεξη για την κυπριακή λογοτεχνία.

Το έργο του Θεοδόση Πιερίδη είναι πληθωρικό.  Πανω απ’ όλα ο ίδιος νιώθει τον εαυτό του τραγουδιστή της ανθρωπότητας και των  πανανθρώπινων ιδανικών της ειρήνης, της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Άλλωστε η πολυετής του παραμονή στο Βουκουρέστι,  του  έδωσε την ευκαιρία να βιώσει το σοσιαλισμό και τα οράματα που αυτός ευαγγγελιζόταν, την  αλληλεγγύη, το διεθνισμό, την αδελφοσύνη.

Το Βουκουρέστι, η  πόλη των λουλουδιών, η αγαπημένη του ποιητή, κατέχει θέση   αναφοράς στην ποιητική του δημιουργία.

Ο στίχος του Πιερίδη γίνεται ρωμαλέος, κοφτερός σαν σπαθί όταν κάτι τέτοιο επιβάλλεται.

Από τα ποιήματά του  εκτοξεύεται  τόσο ο στίχος της ανεμελιάς, του ονείρου και της  αγάπης, όσο κι αυτός της οργής και της αγανάχτησης, για όσα συνέβαιναν στο νησί  μας.

Οι ποιητικές συνθέσεις του Θ. Πιερίδη  παίρνουν μεγαλόπνοες, σχεδόν επικές  διαστάσεις.

Ενορχηστρώνει θαυμάσια πλήθος εικόνων. Ο  στίχος του ενσαρκώνει μουσικότητα, όταν ο ποιητής θέλει να τραγουδήσει το φεγγάρι ή το τοπίο της πατρίδας και  γίνεται  ορμητικός,  επαναστατικός  και  καυστικός, όταν  αυτός  θέλει να  επικρίνει  πρόσωπα  και  καταστάσεις.

Εξέχουσα και ενδιαφέρουσα θέση στο έργο του Θεοδόση Πιερίδη κατέχει η ποιητική απόδοση ποιημάτων του Βασίλη Μιχαηλίδη στη  νεοελληνική.

Η ποίησή του χαρακτηρίστηκε από κριτικούς: κοινωνική, πατριωτική, ερωτική και με πηγαία διάθεση.